على اصغر شميم
19
ايران در دوره سلطنت قاجار ( فارسي )
فصل اول قاجاريه در تكاپوى زمامدارى « ايل قاجار نيز مانند ساير ايلات و عشاير در طلب قدرت و زمامدارى مىكوشيد ولى در عرصهى شطرنج سياست ايران مدتها سرباز پيادهاى بيش نبود . » نسب قاجاريه حملهى مغول راه ورود بلامانع عدهى كثيرى از قبايل ترك و تاتار را به ايران باز كرد و قبايلى كه در راه مقاصد چنگيز دست به كشتارهاى بىرحمانه و قتل نفوس و نهب اموال مردم شهرها و دهستانهاى ايران زده بودند ، در سايهى قدرت نظامى مغول و سپس در سايهى خدمتگزارى به ايلخانان مغول بسيارى از دشتها و دامنههاى سبز و خرم كوهستانهاى فلات ايران و قفقازيه را براى سكونت خود اختيار كردند و در مدت دو قرن حكومت ايلخانان در ايران با نقل و انتقالهايى كه در محل سكونت اين قبايل داده شد ، نژادهاى مختلف تاتار و ترك به هم آميختند . به مناسبت نام محل سكونت و يا مناسبات اجتماعى اصطلاحات و نامهاى جديدى در مورد اين قبايل به كار برده شد كه از آن جمله تركمان و ازبك را مىتوان ذكر كرد . تركتاز تيمور كه از لحاظ ضربت تاريخى بر پيكر اجتماعى ملت ايران مكمل حملهى بيرحمانهى مغول بود ، بار ديگر كشور ما را عرصهى خودنمايى و آزمايش قدرت جنگجويى قبايل ترك و تاتار قرار داد و در اين كشمكشها قبايل مختلط ترك و مغول به اصطلاحات جديد تركمان و ازبك و مانند آن در عرصهى كارزار وارد شدند و بعضى از سران قبايل ، پاداش كشتارها و خونريزىهايى را كه به امر امير تيمور گوركان در ايران و ساير ممالك آسياى غربى مرتكب شدند ، به صورت حكمرانى و فرماندهى سپاه و امثال آن از آن مرد خونخوار گرفتند و تركمانان و قبايل همنژاد آنان كه تا حملهى تيمور فقط از جنبهى نظامى مورد توجه سلاطين عصر بودند ، به تدريج نقش سياسى و فرمانروايى را اختيار كردند و در سراسر